Ik ben opgegroeid in het noorden van het land, Drenthe. Daar liep ik altijd met mijn lampionnetje langs de huizen en kreeg ik snoep na het zingen van een liedje. Halloween, dat had ik alleen maar in films gezien. Nu woon ik met mijn gezin in De Meern, Utrecht en is het andersom. Het dienblad met Sint Maarten snoep staat nog vol bij de voordeur. In onze wijk lopen ze niet met lampionnetjes. Terwijl ik met Halloween bang was dat de snoepkom al voor het einde van de avond leeg zou zijn! Welke viering is 'leuker'? Er is voor beiden wat te zeggen vind ik.

 

Zoals ik al zei ben ik opgegroeid met Sint Maarten. En daar gaat mijn hart denk ik toch een beetje naar uit. Niet alleen vanwege de geschiedenis. Het is (kleine) kindvriendelijk en toch hartverwarmend om al die kids met hun lichtjes te zien lopen en naar de liedjes te luisteren. Het liedjes leren gebeurt al op de basisschool waar ze vaak ook hun lampion maken. Ieder jaar een nieuw liedje, ik ken alleen nog '11 november is de dag, dat mijn lichtje branden mag'. En de mooiste creaties van lampionnen. 

 

Hier in Leidsche Rijn hebben we een Sint Maarten viering op het Berlijnplein. En er is ook een viering in Utrecht Stad. Dat hadden we dan weer niet toen ik klein was. Hier is het een licht spektakel met een optocht van allerlei lichtgevende creaties en een groot vreugde vuur. Je kunt een drankje doen, lekker eten en er zijn verschillende muzikale optredens die zorgen voor een avondvullend programma. 

 

Wie is Sint Maarten en wat vieren we eigenlijk? Meest bekend is hij om zijn daad van barmhartigheid toen hij als Romeins militair, op een koude dag, bij de stadspoort van Amiens zijn rode soldatenmantel deelde met een arme naakte bedelaar. Toen hij later in zijn droom zag dat hij zijn mantel met Jezus had gedeeld verliet hij het leger en werd hij kluizenaar. Later, na zijn sterven op (jawel) 11 november, werd hij heilig verklaard. We vieren daarom op en rond 11 november het 'Feest van het delen'. In de kerken wordt ook vaak het verhaal nagespeeld ter nagedachtenis aan de heilige Sint Maarten.

 

Vroeger werd er flink gedronken, gegeten en gefeest. Men stookte grote vuren en pofte boven het vuur noten, kastanjes, mispels, appels en peren. Maar ook trok men met fakkels langs de deuren van de rijken in de hoop iets te krijgen. En zo hebben we dus nu het vreugde vuur tijdens de vieringen en staan de lampionnen van de kinderen symbool voor de fakkels waarmee men langs de deuren ging. Nu krijgen ze snoep, vroeger helaas ook nog vaak een mandarijn :-|.

 

Twee weken ervoor hebben we de Amerikaanse viering van Halloween. Verre van kindvriendelijk met een nachtmerrie garantie van heb ik jou daar. En daar doet onze wijk aan mee. Bijna de hele straat heeft de tuin omgetoverd in een spookhuis, hangt spinnenwebben op, heeft een skelet in de boom of doet iets met geluid of rook effecten. Wij zijn er ook schuldig aan, want ja.. je wilt ook niet dat ene huis zijn die niet meedoet. Dus stond ik op de ochtend van 31 oktober al kletsen met de buurdames de tuin te voorzien van spinnenwebben, spoken en twee zelf gesneden pompoenen. 5 zakken snoep leeggegooid in een kom, wij zijn er klaar voor. 

 

's Avonds is het dan twee uur lang horror en griezelen in de straat. We hebben minstens een stuk of 8 figuranten rondlopen die je de stuipen op het lijf jagen als clown, heks, eng beest, skelet, nou ja je kunt het zo gek niet bedenken. En niet te vergeten de kinderen, die ook hun fantasie de vrije loop hebben gelaten en in de meest uiteenlopende kostuums aan de deur komen en roepen 'Trick or treat' of 'een snoepje of je leven'. Wij dachten dat onze dochter nog te jong zou zijn, maar ik heb jonger grut zien lopen gestoken in een mini Halloween outfit inclusief make up. 

 

Het verhaal erachter? Het komt oorspronkelijk uit Groot-Brittanië en had toen de naam All Hallows Eve, Allerheiligen. Het werd gevierd door de Kelten, voor hun was het oudejaarsavond en was 1 november het nieuwe jaar. De Kelten geloofden dat op die dag de geesten van alle gestorvenen van het afgelopen jaar terugkwamen om te proberen een levend lichaam in bezit te nemen voor het komende jaar. De geesten die uit dode mensen op zouden rijzen, werden aangetrokken door voedsel voor hen neer te leggen voor de deuren. Om echter de boze geesten af te weren droegen ze maskers. 

 

Pas later vermengde dit geloof zich met Allerzielen wanneer in lompen gehulde christenen in de dorpen rond gingen en bedelden om zielencake (brood met krenten). Voor elk brood beloofden ze een gebed te zeggen voor de dode verwanten van de schenker, om zijn opname in de hemel te versnellen. En zo is waarschijnlijk 'trick or treat' ontstaan. De VS heeft pas in de 20e eeuw de pompoen 'groot gemaakt'. Nu wereldwijd het bekendste symbool van Halloween. Pas in de jaren '80 werd het verkleden een ding voor zowel kinderen als volwassenen.

 

In Nederland is er veel kritiek op Halloween. Niet alleen omdat het 'heidens' zou zijn maar ook omdat veel mensen vinden dat kinderen op zo'n jonge leeftijd nog niet geconfronteerd moeten worden met afgehakte ledematen en andersoortig gegriezel. Het perfecte recept voor een paar weken nachtmerries volgens sommigen. Vandaar dat velen toch Sint Maarten verkiezen boven Halloween.

 

Mijn persoonlijke mening? Sint Maarten is niet alleen kindvriendelijk, maar draagt ook een hele goede boodschap uit; hebben is het nieuwe delen. Niet dat ik vroeger mijn snoep deelde met broerlief! Hij mocht zijn eigen ophalen. Maar de verhaalvertelling is een goede boodschap waar we tegenwoordig best wat vaker bij stil mogen staan. Iets doen voor de ander en elkaar helpen staat centraal. In de steeds individualistischer wordende maatschappij is Sint Maarten een goede herinnering aan hoe het anders kan en moet. 

 

Halloween is ondanks dat ik het in onze wijk leuk en lollig vindt om te zien, naar mijn mening te veel gericht op het dodenrijk. Ondanks dat er met Allerzielen werd gebeden om het naar de hemel gaan te versnellen, ligt de focus toch wel op de zielen die rondwaren en het dragen van maskers voor de slechteriken. Bovendien houd ik ook niet van zulke griezels. Mij niet gezien op een Halloweenfeest. Halloween is naar mijn mening individualistisch. Je draagt een masker, (lekker anoniem) jaagt mensen de stuipen op het lijf en dreigt met een trick (grap uithalen) tegen betaling van treats (snoep dus). Natuurlijk zien kinderen hier echt het kwaad niet van in. Maar volwassenen weten wel beter. Er valt geen goede boodschap uit te halen zoals bij Sint Maarten. En die nachtmerries zijn zonder Halloween al volop aanwezig, daar hoeft geen extra portie bij.

 

Wat vind jij? Ben jij een Sint Maarten voorstander of een Halloween fan? Of zit je er ergens tussenin? Laat je reactie achter!

Halloween deco
Halloween creep
sint-maarten-parade-utrecht
Lichtje lopen
Sint Maarten snoep